insecten
( Bron: www.allergologie.nl /
www.allergietest.nl )De
steken en de beten van insecten kunnen toxische en allergische reacties
veroorzaken. Door de steken van vliesvleugelige angeldragers (Aculeata)
kunnen zelfs gegeneraliseerde, soms levensbedreigende reacties optreden.
Het gaat daarbij in Nederland vooral om wespen en honingbijen, en een
enkele keer om een hommel of een hoornaar. De algemene reacties worden
gekenmerkt door klachten en verschijnselen die ontstaan buiten de
daadwerkelijke steekplaats. Het pathofysiologisch mechanisme hierbij is
in de meeste gevallen een specifiek IgE-gemedieerde allergie. Na een
dergelijke anafylactische reactie is er een risico op een ernstige
herhalingsreactie door een volgende steek van dezelfde insectensoort.
Voor de diagnostiek en de behandeling zijn er protocollen en richtlijnen.
Een effectieve behandeling van de gifallergie is mogelijk om het
herhalingsrisico te voorkomen.
Reacties op insectensteken zijn normaal, maar men kan
allergisch zijn voor steken van leden van de
Hymenoptera insectenklasse.
Terwijl een normale reactie op een insectensteek kan
bestaan uit rood worden van de huid en enige pijn, is een anafylactische reactie
veel serieuzer en kan veranderingen in de ademhaling en bewusteloosheid inhouden,
soms kan een reactie fataal zijn.
Wanneer je ooit een allergische
reactie hebt gehad is het waarschijnlijk dat je weer zal reageren wanneer je
blootgesteld wordt aan het schadelijke insectengif, echter de ernst van de reactie
kan variëren. Wanneer u, of iemand die u kent, een insectengifallergie heeft,
dan zou u moeten leren hoe dit te voorkomen en hoe insectensteken te behandelen.
Het is voor u van belang om meer te leren
over insectengifallergieën, inclusief informatie over de schadelijke insecten
en wat te doen wanneer iemand is gestoken.
 Hoe vaak komt het voor?
Bijna 4% of te wel bijna 650.000 mensen van de
Nederlandse bevolking is allergisch voor het gif van insecten. Veel van deze gif
gesensitizeerde individuen lopen het risico op een levensbedreigende
anafylactische reactie. In Nederland zijn geen goede gegevens over het aantal
fataliteiten ten gevolge van insectengifallergie, maar in Amerika wordt geschat
dat elk jaar 40 tot 100 doden, ten gevolge van anafylaxis veroorzaakt door
insectengif, worden gemeld
Insecten die schadelijk kunnen zijn:
De insecten die het meest geassocieerd worden met het
veroorzaken van ernstige allergische reacties behoren tot de insectenorde der
Hymenoptera. Deze orde bestaat uit:
Kennis over deze stekende insecten,
inclusief hoe ze te herkennen en hoe ze te vermijden en wat te doen wanneer je
gestoken bent, is belangrijk.
Normale reactie versus Anafylaxis
Een normale reactie op een insectensteek resulteert in
zwelling, pijn en roodheid rond de plek van de steek of beet. Wanneer iemand allergisch is voor insectengif,
is hij of zij ontvankelijk voor de
effecten van anafylaxis, die kunnen bestaan uit:
- Jeuk en zwellingen over het hele lichaam
- Zwelling van de keel of tong
- Moeilijk kunnen ademen of slikken
- Duizeligheid, heftige hoofdpijn
- Buikkrampen, misselijkheid, diarree
- Snelle bloeddruk verlaging
- Shock en bewusteloosheid
Het is belangrijk te onthouden dat deze symptomen
kunnen overgaan in dodelijke anafylaxis in 1 tot 2 minuten, dus behandeling moet
direct toegediend worden.
Ernst van
uitgestelde allergische reacties
In het algemeen hebben mensen, die een allergische
reactie op insectensteek hebben gehad, ongeveer 30% tot 60% kans op een gelijke
of ergere reactie de volgende keer dat zij gestoken worden.
De kans dat iemand een uitgestelde levensbedreigende allergische reactie
varieert en hangt af van factoren zoals:
- Leeftijd
- Gezondheid
- Hoeveelheid gif waaraan iemand is blootgesteld toen
deze gestoken werd
- Ernst van de initiële reactie
Het is aangetoond dat ernstige initiële
reacties de waarschijnlijkheid verhogen op toekomstige anafylactische reacties.
Aan de andere kant, sommigen die een allergische
reactie hebben gehad door een insectensteek zullen de ernst van hun reacties in
de tijd zien verminderen of zelfs spontaan zien verdwijnen.
Bescherming, Preventie en Behandeling
Zoals bij andere anafylaxis, is de eerste
beschermingsmethode een proces bestaande uit twee stappen:
1. vermijd contact met dat wat reactie kan veroorzaken en
2. wees voorbereid om een
anafylactische noodsituatie te behandelen door een adrenaline (epinephrine)
auto-injector bij u te dragen en na toediening direct medische hulp te zoeken
(bel 112)
In tegenstelling tot mensen met een kans op anafylaxis
door voedsel, latex of medicijnen allergieën, hebben mensen, die allergisch
zijn voor insectengif, de mogelijkheid om immunotherapie te ondergaan, een
preventieve reeks behandelingen dat lange tijd bescherming geeft tegen
insectensteken allergie en die al na drie maanden, na het begin van de therapie,
voor 90% bescherming kan bieden.
Vermijding
Vermijding is het kernelement van bescherming tegen
ernstige allergische reacties door insectensteken. Simpele stappen die mensen
kunnen nemen ter vermijding van het aantrekken of provoceren van stekende
insecten, wanneer je buiten bent, zijn:
- vermijdt helder gekleurde kleren of zoet geurende
cosmetica en shampoos
- Houdt voedsel en afval bedekt
- Houdt armen en benen bedekt tijdens activiteiten
(zoals tuinieren of fietsen) die je bloot kunnen stellen aan stekende
insecten
- ga niet insecten doodslaan of verpletteren
- Blijf verre van plekken waar insecten hebben zich genesteld
Indien U of uw kind lijdt aan ernstige allergische
reacties door insectensteken dan moet u bij uw dokter, bij voorkeur een
gecertificeerd allergoloog, de mogelijkheid van insectengif immunotherapie
(IIT) bespreekbaar maken.
Tijdens IIT, ondergaan patiënten een serie injecties
dat hen blootstelt aan kleine hoeveelheden insectengifproteïne dat de reactie
veroorzaakt. IIT is bij 97% van de mensen succesvol bij het voorkómen van
toekomstige allergische reacties door insectensteken en is gewoonlijk gereed na
3 tot 5 jaar regelmatige injecties.
Echter, zelfs na een immunotherapie kan er geadviseerd
worden om een EpiPen® bij u te dragen omdat niet iedereen levenslang tolerant
voor insectensteken zal blijven. Het is zelfs zo dat de immunotherapie zelf voor
6% risico op anafylaxis kan geven ten gevolge van het gif dat gebruikt wordt bij
de therapie. Patiënten moeten zeker stellen dat de dokter die de therapie
uitvoert goed getraind is in het uitvoeren van de immunotherapie en dat hij/zij
epinephrine en andere eerste hulp medicatie en apparatuur bij de hand heeft om
anafylaxis te behandelen.
Een bijen- en/of wespengifallergie kan met hoge
effectiviteit behandeld worden door een immunotherapie te ondergaan.
Noodhandelingen
Omdat niet alle steken vermeden kunnen worden, wordt
door Allergieberoepenorganisaties aanbevolen dat mensen die allergisch zijn
voor het gif van insecten voorbereid zijn om zich zelf injecteerbare epinephrine
toe te dienen onmiddellijk nadat ze gestoken zijn.
Mensen met insectengifallergie zouden altijd een
zelf injecteerbare vorm van epinephrine bij zich dragen. In Nederland zijn
er momenteel twee toegelaten auto-injectoren: de
EpiPen® of
EpiPen® Jr auto-injector
en de Anapen® en Anapen Jr®..
Epinephrine (ook bekend als adrenaline) keert snel de symptomen van
anafylaxis om door een relaxerende werking op het longweefsel , versnelt het
hartritme, gaat zwellingen en bobbels op de huid tegen en vermindert zwellingen
in de mond, keel en gezicht.
Bijwerkingen van epinephrine kunnen o.a. zijn: tachycardie
(een abnormale snelle hartslag), zweten, misselijkheid en overgeven en
ademhalingsmoeilijkheden. Cardiac Arrhythmias (onregelmatige hartslag) kan
volgen op het toedienen van epinephrine. Patiënten moeten hun arts vragen over
de omstandigheden waaronder deze levensreddende medicatie gebruikt moet worden.
Bedenk echter dat bij een levensbedreigende allergische reactie de voordelen van
adrenaline altijd opwegen tegen de genoemde nadelen.
Veel artsen bevelen ook het gebruik van antihistaminica
aan om de symptomen van allergische reacties te verlichten. Echter, antihistaminica
zijn geen vervanging voor adrenaline en alleen adrenaline kan de dodelijke
effecten van anafylaxis stoppen.
Na het toedienen moet direct medische noodhulp gezocht
worden omdat ernstige allergische mensen die in anafylaxis zijn adem - of
hartproblemen kunnen krijgen of zelfs gereanimeerd moeten worden. Deze patiënten hebben
professionele medische hulp nodig die kan bepalen of additionele adrenaline, steroïden,
antihistamine of andere behandelingen vereist zijn.
Vervolg diagnose en zorg door medische professionals
zijn, na het zelf toedienen van adrenaline, van belang voor een goed
herstel.
Uitgestelde of tweede reacties komen voor, en patiënten
moeten ten minste 4 uur na een anafylaxis onder medische toezicht blijven. In
sommige gevallen is dit nodig tot 24 uur te verlengen.
Ten slotte, omdat insectensteken moeilijk totaal zijn
te vermijden, moeten mensen met kans op anafylaxis door insectengif een recept
aan hun arts vragen voor een EpiPen® en zij moeten deze altijd bij zich dragen
wanneer zij buitenshuis zijn.
Het dragen van een medisch identificatie armband of
halsketting waarop uw allergieën en risico op anafylaxis staat kan helpen om
directe en juiste hulp te geven tijdens een noodgeval.
|
