Stekende insecten
Reacties op insectensteken
zijn normaal, maar men kan allergisch zijn voor steken van leden van de
Hymenoptera
insectenklasse.
Terwijl een normale
reactie op een insectensteek kan bestaan uit rood worden van de huid en
enige pijn, is een anafylactische reactie veel serieuzer en kan
veranderingen in de ademhaling en bewusteloosheid inhouden, soms kan een
reactie fataal zijn.
Wanneer je ooit een
allergische reactie hebt gehad is het waarschijnlijk dat je weer zal
reageren wanneer je blootgesteld wordt aan het schadelijke insectengif,
echter de ernst van de reactie kan variëren. Wanneer u, of iemand die u
kent, een insectengifallergie heeft, dan zou u moeten leren hoe dit te
voorkomen en hoe insectensteken te behandelen.
Het is voor u van belang
om meer te leren over insectengifallergieën, inclusief informatie over
de schadelijke insecten en wat te doen wanneer iemand is gestoken.
Hoe
vaak komt het voor?
Bijna 4% of te wel bijna
650.000 mensen van de Nederlandse bevolking is allergisch voor het gif
van insecten. Veel van deze gif gesensitizeerde individuen lopen het
risico op een levensbedreigende anafylactische reactie. In Nederland
zijn geen goede gegevens over het aantal fataliteiten ten gevolge van
insectengifallergie, maar in Amerika wordt geschat dat elk jaar 40 tot
100 doden, ten gevolge van anafylaxis veroorzaakt door insectengif,
worden gemeld
Insecten
die schadelijk kunnen zijn:
De insecten die het meest
geassocieerd worden met het veroorzaken van ernstige allergische
reacties behoren tot de insectenorde der Hymenoptera. Deze orde bestaat
uit:
-
Bijen
-
Wespen
-
Hommels
-
Horzels
Kennis over deze stekende
insecten, inclusief hoe ze te herkennen en hoe ze te vermijden en wat te
doen wanneer je gestoken bent, is belangrijk.
Normale
reactie versus Anafylaxis
Een normale reactie op een
insectensteek resulteert in zwelling, pijn en roodheid rond de plek van
de steek of beet. Wanneer iemand allergisch is voor insectengif, is hij
of zij ontvankelijk voor de effecten van anafylaxis, die kunnen bestaan
uit:
-
Jeuk en zwellingen over
het hele lichaam
-
Zwelling van de keel of
tong
-
Moeilijk kunnen ademen
of slikken
-
Duizeligheid, heftige
hoofdpijn
-
Buikkrampen,
misselijkheid, diarree
-
Snelle bloeddruk
verlaging
-
Shock en bewusteloosheid
Het is belangrijk te
onthouden dat deze symptomen kunnen overgaan in dodelijke anafylaxis in
1 tot 2 minuten, dus behandeling moet direct toegediend worden.
Ernst
van uitgestelde allergische reacties
In het algemeen hebben
mensen, die een allergische reactie op insectensteek hebben gehad,
ongeveer 30% tot 60% kans op een gelijke of ergere reactie de volgende
keer dat zij gestoken worden.
De kans dat iemand een uitgestelde levensbedreigende allergische reactie
varieert en hangt af van factoren zoals:
Het is aangetoond dat
ernstige initiële reacties de waarschijnlijkheid verhogen op toekomstige
anafylactische reacties.
Aan de andere kant,
sommigen die een allergische reactie hebben gehad door een insectensteek
zullen de ernst van hun reacties in de tijd zien verminderen of zelfs
spontaan zien verdwijnen.
Bescherming,
Preventie en Behandeling
Zoals bij andere
anafylaxis, is de eerste beschermingsmethode een proces bestaande uit
twee stappen:
1. vermijd contact met dat wat reactie kan veroorzaken en
2. wees voorbereid om een anafylactische noodsituatie te behandelen door
een adrenaline (epinefrine) auto-injector bij u te dragen en na
toediening direct medische hulp te zoeken (bel 112)
In tegenstelling tot
mensen met een kans op anafylaxis door voedsel, latex of medicijnen
allergieën, hebben mensen, die allergisch zijn voor insectengif, de
mogelijkheid om immunotherapie te ondergaan, een preventieve reeks
behandelingen dat lange tijd bescherming geeft tegen insectensteken
allergie en die al na drie maanden, na het begin van de therapie, voor
90% bescherming kan bieden.
Vermijding
Vermijding is het
kernelement van bescherming tegen ernstige allergische reacties door
insectensteken. Simpele stappen die mensen kunnen nemen ter vermijding
van het aantrekken of provoceren van stekende insecten, wanneer je
buiten bent, zijn:
-
vermijdt helder
gekleurde kleren of zoet geurende cosmetica en shampoos
-
Houdt voedsel en afval
bedekt
-
Houdt armen en benen
bedekt tijdens activiteiten (zoals tuinieren of fietsen) die je bloot
kunnen stellen aan stekende insecten
-
ga niet insecten
doodslaan of verpletteren
-
Blijf verre van plekken
waar insecten hebben zich genesteld
Immunotherapie
(insectengif desensibilisatie)
Indien U of uw kind lijdt
aan ernstige allergische reacties door insectensteken dan moet u bij uw
dokter, bij voorkeur een gecertificeerd allergoloog, de mogelijkheid van
insectengif immunotherapie (IIT) bespreekbaar maken.
Tijdens IIT, ondergaan
patiënten een serie injecties dat hen blootstelt aan kleine hoeveelheden
insectengifproteïne dat de reactie veroorzaakt. IIT is bij 97% van de
mensen succesvol bij het voorkómen van toekomstige allergische reacties
door insectensteken en is gewoonlijk gereed na 3 tot 5 jaar regelmatige
injecties.
Echter, zelfs na een
immunotherapie kan er geadviseerd worden om een EpiPen® bij u te dragen
omdat niet iedereen levenslang tolerant voor insectensteken zal blijven.
Het is zelfs zo dat de immunotherapie zelf voor 6% risico op anafylaxis
kan geven ten gevolge van het gif dat gebruikt wordt bij de therapie.
Patiënten moeten zeker stellen dat de dokter die de therapie uitvoert
goed getraind is in het uitvoeren van de immunotherapie en dat hij/zij
epinefrine en andere eerste hulp medicatie en apparatuur bij de hand
heeft om anafylaxis te behandelen.
Noodhandelingen
Omdat niet alle steken
vermeden kunnen worden, wordt door Allergieberoepenorganisaties
aanbevolen dat mensen die allergisch zijn voor het gif van insecten
voorbereid zijn om zich zelf injecteerbare epinefrine toe te dienen
onmiddellijk nadat ze gestoken zijn.
Mensen met
insectengifallergie zouden altijd een zelf injecteerbare vorm van
epinefrine bij zich dragen, zoals
EpiPen® of EpiPen® Jr auto-injector.
Epinefrine (ook
bekend als adrenaline) keert snel de symptomen van anafylaxis om door
een relaxerende werking op het longweefsel , versnelt het hartritme,
gaat zwellingen en bobbels op de huid tegen en vermindert zwellingen in
de mond, keel en gezicht.
Bijwerkingen van
epinefrine kunnen o.a. zijn: tachycardie (een abnormale snelle
hartslag), zweten, misselijkheid en overgeven en
ademhalingsmoeilijkheden. Cardiac Arrhythmias (onregelmatige hartslag)
kan volgen op het toedienen van epinefrine. Patiënten moeten hun arts
vragen over de omstandigheden waaronder deze levensreddende medicatie
gebruikt moet worden. Bedenk echter dat bij een levensbedreigende
allergische reactie de voordelen van adrenaline altijd opwegen tegen de
genoemde nadelen.
Veel artsen bevelen ook
het gebruik van antihistaminica aan om de symptomen van allergische
reacties te verlichten. Echter, antihistaminica zijn geen vervanging
voor adrenaline en alleen adrenaline kan de dodelijke effecten van
anafylaxis stoppen.
Na het toedienen moet
direct medische noodhulp gezocht worden omdat ernstige allergische
mensen die in anafylaxis zijn adem - of hartproblemen kunnen krijgen of
zelfs gereanimeerd moeten worden. Deze patiënten hebben professionele
medische hulp nodig die kan bepalen of additionele adrenaline,
steroïden, antihistamine of andere behandelingen vereist zijn.
Vervolg diagnose en zorg
door medische professionals zijn, na het zelf toedienen van adrenaline,
van belang voor een goed herstel.
Uitgestelde of tweede
reacties komen voor, en patiënten moeten ten minste 4 uur na een
anafylaxis onder medische toezicht blijven. In sommige gevallen is dit
nodig tot 24 uur te verlengen.
Ten slotte, omdat
insectensteken moeilijk totaal zijn te vermijden, moeten mensen met kans
op anafylaxis door insectengif een recept aan hun arts vragen voor een
EpiPen® en zij moeten deze altijd bij zich dragen wanneer zij
buitenshuis zijn.
Het dragen van een medisch
identificatie armband of halsketting waarop uw allergieën en risico op
anafylaxis staat kan helpen om directe en juiste hulp te geven tijdens
een noodgeval.
